50 jaar U2: hoe Bono uitgroeide tot een stijlicoon

Terugblik op de garderobe van een rockster die ook buiten het podium van zich laat horen.

Op 25 september 1976 kwamen vier jonge muzikanten samen in de keuken van drummer Larry Mullen Jr. in Dublin. Vijftig jaar, miljoenen verkochte platen en 22 Grammy Awards later behoort U2 tot de grootste rockbands ter wereld. Frontman Paul David Hewson, beter bekend als Bono Vox, groeide ondertussen uit tot een van de herkenbaarste gezichten in de popmuziek. Niet alleen vanwege zijn stem, maar ook dankzij zijn kleding. Van zijn wilde kapsels in de jaren tachtig tot de extravagante outfits van The Fly en zijn latere verschijning als activist in militaire jasjes: Bono’s garderobe vertelt het verhaal van een halve eeuw rock-‘n-roll.

Van postpunker tot extravagante rockster

Aanvankelijk zag Bono er niet uit als iemand die zich bijzonder druk maakte om mode. Tijdens de eerste albums Boy, October en War droeg hij strakke broeken, leren jasjes en mouwloze T-shirts. Zijn wilde haardos maakte het plaatje compleet. Tijdens het legendarische concert in Red Rocks in 1983 verscheen hij in een zwart mouwloos shirt, waarmee hij tijdens Sunday Bloody Sunday met een grote witte vredesvlag zwaaide. Een beeld dat voorgoed onderdeel werd van de geschiedenis van U2.

Twee jaar later, tijdens Live Aid in 1985, had Bono zich een opvallend nieuwe look aangemeten. Een jasje met invloeden uit de New Romantics, een wijde witte blouse, strakke leren broek en hoge zwarte laarzen. Zijn indrukwekkende mat, compleet met blonde highlights, deed de rest. De jonge Ier leek zich te hebben laten inspireren door de garderobe van Spandau Ballet.

Met The Joshua Tree in 1987 volgde opnieuw een verandering. Bono ontdekte de Amerikaanse mythologie en verscheen met lange haren, cowboyhoeden, leren vesten en mouwloze shirts. De Ierse postpunker maakte plaats voor een rockster die rechtstreeks uit een western leek te zijn weggelopen.

Maar zijn grootste modieuze metamorfose moest nog komen.

Met Achtung Baby uit 1991 en de daaropvolgende Zoo TV-tour creëerde Bono zijn alter ego The Fly: een zelfingenomen rockster in glimmend zwart leer, met achterovergekamd haar en een gigantische zonnebril. Hij omschreef zijn outfit als een combinatie van de bril van Lou Reed, het jasje van Elvis Presley en de leren broek van Jim Morrison. Zijn van nature bruine haar verfde hij zwart. Zelfs buiten het podium bleef hij regelmatig in zijn rol.

Ook de modewereld viel voor deze nieuwe Bono. De Britse ontwerper Joe Casely-Hayford verzorgde een deel van de tourgarderobe en in december 1992 verscheen Bono samen met Christy Turlington op de cover van de Britse Vogue. Hij was daarmee de eerste man op de cover van het Britse modemagazine. Tijdens dezelfde tour ging hij nog een stap verder met McPhisto, een duivels alter ego in een gouden pak, met geschminkt gezicht en hoorntjes.

De activist met een zonnebril

In de jaren negentig en vooral rond de eeuwwisseling verscheen een andere Bono ten tonele: de activist. Zijn garderobe kreeg steeds meer militaire invloeden, met legergroene jasjes, camouflagepetten en cargobroeken. Tijdens een toespraak aan Harvard in 2001 droeg hij bijvoorbeeld een donkergroen pak, een achterstevoren gedragen camouflagecap en een opvallende paarse zonnebril.

Een opmerkelijk contrast. Terwijl Bono zich inzette voor vrede, schuldverlichting voor arme landen en de strijd tegen hiv en aids, kleedde hij zich regelmatig alsof hij op een militaire missie ging. Een legerjasje met epauletten, een groen Mao-petje en gekleurde brillenglazen werden vertrouwde onderdelen van zijn garderobe.

Zijn activisme beperkte zich overigens niet tot het podium. Bono was medeoprichter van ONE, een organisatie die zich inzet tegen extreme armoede en vermijdbare ziekten. In 2006 richtte hij samen met Bobby Shriver (RED) op, dat met grote merken samenwerkt om geld in te zamelen voor de strijd tegen aids.

Ook in de modewereld probeerde hij zijn idealen vorm te geven. In 2005 lanceerde Bono samen met zijn vrouw Ali Hewson, die hij al sinds zijn tienerjaren kent, en ontwerper Rogan Gregory het modemerk EDUN. Het label wilde eerlijke handel en duurzame werkgelegenheid bevorderen, onder meer via productie in Afrika en Zuid-Amerika. Mode was voor Bono niet langer alleen een middel om zichzelf uit te drukken, maar ook een manier om maatschappelijke verandering te ondersteunen.

En dan is er natuurlijk die zonnebril. Misschien wel het bekendste modeaccessoire uit de popmuziek, na Michael Jacksons witte handschoen. Wat tijdens de Zoo TV-tour begon met een gigantisch donker montuur, groeide uit tot Bono’s handelsmerk. Blauwe, roze en oranje glazen, futuristische modellen en zelfs binnenshuis vrijwel altijd een zonnebril op zijn neus.

Lange tijd werd gedacht dat het vooral bij zijn rocksterimago hoorde. In 2014 onthulde Bono echter dat hij al twintig jaar glaucoom had, een oogaandoening die onder meer lichtgevoeligheid kan veroorzaken. Zijn zonnebrillen hadden dus ook een medische functie.

Tegenwoordig heeft Bono zijn wilde kapsels en extravagante leren outfits grotendeels verruild voor donkere maatpakken, lange jassen en een meer ingetogen garderobe. Maar helemaal afscheid nemen van zijn rocksterverleden doet hij nooit. Er is altijd wel een uitgesproken montuur of opvallend accessoire dat hem onderscheidt van de gemiddelde man in pak.

Vijftig jaar U2 laat zien dat Bono zich voortdurend opnieuw heeft uitgevonden, zonder ooit zijn herkenbaarheid te verliezen. Van de jonge Ier met een mouwloos T-shirt tot de activist in maatpak: zijn stijl veranderde met zijn muziek en zijn maatschappelijke ambities. Maar één ding bleef vrijwel altijd hetzelfde. Je herkent Bono onmiddellijk, zelfs wanneer hij zijn ogen achter een zonnebril verbergt.