Zeggen we straks nog “alsjeblieft” tegen een algoritme? De vraag lijkt onnozel, maar volgens Sam Altman, topman van OpenAI, is het allesbehalve onschuldig. Elke extra beleefdheidsfrase aan een chatbot kost energie – en dus geld. Letterlijk. In een reactie op X meldde Altman dat al die “please” en “thank you”’s naar ChatGPT de organisatie “tientallen miljoenen” hebben gekost.
Een fysicus van George Washington University vergelijkt extra woorden in een prompt met verpakkingsmateriaal: hoe meer je inpakt, hoe meer energie het kost om tot de kern te komen. ChatGPT-opdrachten draaien immers op servers die elektriciteit verbruiken – grotendeels nog altijd opgewekt via fossiele brandstoffen.
Dit is het echte gevaar van ChatGPT.
Toch is het culturele belang van die beleefdheid misschien groter dan het energieverbruik. Mensen hebben altijd geworsteld met de juiste omgangsvorm bij technologie. Denk aan Data uit Star Trek of het Tamagotchi-huisdier dat eind jaren ’90 bij menig kind echt verdriet opriep als het ‘overleed’.
Volgens onderzoekers kan beleefdheid tegenover kunstmatige intelligentie overslaan op de manier waarop we elkaar behandelen. We oefenen als het ware sociale scripts op digitale assistenten, die we later toepassen in het echte leven. Volgens MIT-onderzoeker Sherry Turkle zijn AI-bots misschien niet echt, maar wel “levend genoeg” om beleefdheid te verdienen.
Toneelschrijver Madeleine George voegt daaraan toe dat beleefde taal tegen AI ook ons mensbeeld weerspiegelt: “We geven AI de kans om zich te gedragen als een wezen dat onze cultuur, waarden en eindigheid deelt.” Tegelijkertijd worden we er misschien ook afhankelijker van.
Kan een chatbot redeneren zoals een mens?
Voorlopig blijven de gevolgen van onze omgang met AI grotendeels hypothetisch. Maar voor wie bang is voor toekomstige robotheerschappij: het kan nooit kwaad om alvast “dank je wel” te zeggen.
4 x Veelgestelde vragen over AI en beleefdheid
1. Heeft kunstmatige intelligentie gevoelens?
Nee, AI heeft geen bewustzijn of emoties. Maar mensen projecteren vaak menselijke eigenschappen op technologie, vooral bij langdurig gebruik.
2. Waarom zou ik beleefd zijn tegen een chatbot?
Het kan bijdragen aan positieve communicatiepatronen bij mensen, en sommige experts zien het als een vorm van sociaal oefenterrein.
3. Kost beleefd zijn aan AI echt geld?
Ja. Elke extra ingevoerde letter verbruikt meer rekenkracht en dus energie. Bij veelvuldig gebruik lopen de kosten op.
4. Kan AI leren van onze taal en beleefdheid?
AI leert patronen uit data, dus ja: hoe meer beleefde taal wordt gebruikt, hoe meer die stijl zich kan verspreiden in AI-antwoorden.
