Met het overlijden van de Italiaanse actrice Claudia Cardinale, afgelopen dinsdag, verdwijnt een van de laatste symbolen van de Europese cinema van de jaren zestig en zeventig, een tijd waarin Italië en Frankrijk het centrum vormden van artistieke film en internationale glamour.
Van Tunis naar Cinecittà
Cardinale werd in 1938 geboren in Tunis, als dochter van Siciliaanse ouders. Ze sprak aanvankelijk Frans en Arabisch en leerde het Italiaans pas later, toen ze als jonge vrouw in Rome belandde. Haar entree in de filmwereld kwam via een schoonheidswedstrijd in 1957, die haar naar het filmfestival van Venetië bracht. Binnen enkele jaren groeide ze uit tot een vaste naam in de Italiaanse cinema.
Haar bekendste rollen – in 8½ van Federico Fellini, Il Gattopardo van Luchino Visconti en Sergio Leone’s meesterwerk Once Upon a Time in the West – tonen haar bijzondere talent: aanwezig zijn zonder nadrukkelijke gebaren. Cardinale belichaamde een stille kracht die contrasteerde met de vaak extraverte mannelijke tegenspelers. In Leone’s western was zij een van de weinige vrouwenfiguren met een eigen dramatische boog, in een genre dat traditioneel door mannen werd gedomineerd.
Achter de schermen
Het beeld van glamour verborg een moeizame persoonlijke geschiedenis. In haar memoires schreef Cardinale over de zwangerschap die zij als tiener doormaakte en de strijd om haar eigen identiteit in een filmwereld die haar vaak als ‘symbool van schoonheid’ presenteerde. In veel vroege films werd haar stem zelfs nagesynchroniseerd, een symbool van hoe moeilijk het was voor haar om regie te krijgen over haar eigen imago.
Cardinale speelde in tientallen films, zowel in Europa als in Hollywood, en ontving in de loop van haar carrière prijzen in Venetië en Berlijn. In latere jaren zette ze zich in voor vrouwenrechten en werkte ze voor UNESCO. Haar laatste filmrol was in The Island of Forgiveness (2022).
De 9 beste soundtracks aller tijden.
Ze bleef altijd een actrice die het internationale filmbeeld vormgaf zonder zich volledig te laten opslokken door Hollywood. Haar nalatenschap is die van een vrouw die, ondanks tegenslagen, schoonheid wist te combineren met inhoud en een vanzelfsprekende waardigheid. In 1977 nam ze nog een heerlijk niemendalletje op getiteld Love Affair.
Met de dood van Claudia Cardinale verliest de Europese cinema een icoon dat tegelijk ongenaakbaar en kwetsbaar was. Haar blik, vaak meer zeggend dan woorden, blijft achter op het doek – een herinnering aan een generatie waarin filmsterren nog mythische figuren konden zijn.
