Bij de gemiddelde operabezoeker blijven de smoking en avondhandschoenen tegenwoordig thuis. Maar wie in een hemdje, korte broek of teenslippers Teatro alla Scala in wil — het beroemde operahuis in Milaan — wordt deze zomer vriendelijk maar beslist geweigerd.
Op nieuwe borden in de foyer wordt bezoekers gevraagd zich te kleden “in lijn met het decorum van het theater”. Die dresscode staat ook op de toegangskaartjes. Geen correcte kleding betekent: geen toegang. En nee, geld terugkrijgen zit er niet in. “Om niemand uit te sluiten, moeten we een minimum vastleggen,” verklaarde La Scala-woordvoerder Paolo Besana tegenover The New York Times.
Het operahuis bevindt zich in een klassieke spagaat: het wil nieuwe, jongere doelgroepen aanspreken, maar wil tegelijk niet tornen aan het ‘moment de gloire’ dat een avondje opera zou moeten zijn.
Kledingnorm of klassenverschil?
“Een avond opera is een gelegenheid, ook al zie ik er geen probleem in om in jeans te gaan,” zegt hoofdredacteur John Allison van Opera News in The New York Times. Criticus Andrew Mellor stelt nuchter dat alleen de kostuums op het toneel er écht toe doen. Toch wijzen anderen op respect: “Een operazaal is geen strand,” aldus Manuel Brug van de Duitse krant Die Welt — al vindt ook hij dat sneakers of jeans best kunnen, zolang het er verzorgd uitziet.
Andere operahuizen in Europa hanteren vergelijkbare richtlijnen. Zo waarschuwt de Weense Staatsopera dat slippers, hemdjes en ‘zeer korte broeken’ tot weigering kunnen leiden. In Londen vragen de Royal Opera en het English National Opera alleen om bedekte torso’s en voeten — en géén hoeden die het zicht blokkeren. Opmerkelijk: bij Glyndebourne, het opera-festival in East-Sussex dat berucht stond om z’n black tie, is er tegenwoordig geen dresscode meer, al adviseren ze wel een warme jas vanwege het Britse weer.
Van etiquette naar airco
Bij de Metropolitan Opera in New York heeft het tegenovergestelde plaatsgevonden; daar lijken de bezoekers er juist een stijlwedstrijd van willen te maken. Bezoekers poseren op de trappen in extravagante outfits, en het Instagram-account Last Night at the Met eert die etalage van extravagantie. Volgens een enkeling is dat deels ook praktisch. In Amerikaanse zalen is de airco zó koud dat je vanzelf meer aantrekt. In Europa smelt je weg in de zomer.
Tijdens de warme zomer van 2015 liet la scala de stropdasplicht varen
Dat laatste was precies waarom La Scala in 2015 de stropdasplicht liet varen, tijdens de warme zomer van de wereldexpo in Milaan. Maar volgens het huisblad van La Scala zijn de normen sindsdien langzaam “verdampt”.
Tussen toerist en traditie
La Scala heeft bovendien een extra uitdaging: het is een populaire stop voor toeristen, die vaak rechtstreeks uit het stadscentrum komen en geen idee hebben van de culturele code. Oud-directeur Dominique Meyer van de Parijse en Lausanner Opera wilde tijdens zijn dienstverband niemand buitensluiten. “Als mensen van opera houden, maakt het me niet uit of hun kleren duur zijn,” zei hij in een interview.
Toch is de realiteit minder dramatisch dan de discussie doet vermoeden. Volgens Besana wordt slechts “0,05 procent” van de bezoekers aangesproken op hun kleding — “minder dan één persoon per avond”. Veel groter probleem? Mobiele telefoons tijdens de voorstelling.
“We hoeven geen revolutie, Gewoon een kleine correctie”
5 veelgestelde vragen over La Scala
1. Wat is La Scala?
La Scala (voluit: Teatro alla Scala) is het beroemdste operahuis van Italië en een van de meest iconische ter wereld. Het werd geopend in 1778 in Milaan.
2. Wat houdt de dresscode van La Scala in?
Bezoekers moeten zich ‘passend’ kleden. Slippers, hemdjes en korte broeken zijn niet toegestaan. De dresscode staat op het kaartje vermeld.
3. Word je echt geweigerd als je niet juist gekleed bent?
Ja, wie niet voldoet aan de kledingnorm kan worden geweigerd. Terugbetaling is dan niet mogelijk.
4. Waarom is La Scala zo streng in vergelijking met andere zalen?
Het operahuis wil een sfeer van respect en traditie behouden, ondanks pogingen om een breder publiek aan te spreken.
5. Wat als je geen nette kleding bij je hebt?
Soms geven de medewerkers — typisch Milanese oplossing — het advies om in de buurt even iets chics te gaan shoppen.
