Hoe propaganda Poetin het imago van Sterke Man moest geven

Middels vakantiekiekjes van Vladimir Poetin werd er jarenlang zorgvuldig aan zijn imago van Sterke Man gebouwd. Maar er treden scheuren op in het beeld van de Russische president.

Vladimir Poetin

Het Nederlandse koninklijk huis organiseert elk jaar een fotosessie, meestal in de achtertuin van een villa in Wassenaar of een paleis in Den Haag. De Russische president/dictator Vladimir Poetin houdt ook jaarlijks zo’n fotosessie, meestal tijdens zijn vakantie. Maar die vinden niet plaats in z’n achtertuin, doch in de Russische wildernis. Het doel daarvan: de Russische president propaganderen als fysiek sterke man.

Zo zagen we president Poetin de afgelopen jaren met een jachtgeweer bij de Mongoolse grens; achter de stuurknuppel van een Toepolev boven Moermansk; in ontbloot bovenlijf op een paard en op een Harley Davidson Trike in de Krim. Op de meest recente foto zagen we de Russische dictator op de Siberische taiga in metershoge sneeuw in een lamswollen pak. Hij keek erbij met de blik van een berenjager die zojuist twee Grizzly’s de nek had omgedraaid. Met zijn blote handen.

Vladimir Poetin in 2017 aan het vissen.

Vladimir Poetin in 2017 aan het vissen.

Poetin op een Harley Davidson Trike op de Krim, in 2010, dus nog voor de annexatie.

Poetin op een Harley Davidson Trike op de Krim, in 2010, dus nog voor de annexatie.

Vladimir Poetin paard

Poetin als – topless – paardrijder.

Poetin op vakantie in 2017 met Minister van Defensie Sergei Shoigu, 2017.

Poetin op vakantie in 2017 met Minister van Defensie Sergei Shoigu, 2017.

Putin in het Kalashnikov Schietcentrum in Moskou, 2018.

Putin in het Kalashnikov Schietcentrum in Moskou, 2018.

Poetin aan de wandel in de Siberische taiga, 2019.

Poetin aan de wandel in de Siberische taiga, 2019.

Vladimir Putin in 2021 in de Siberische taiga.

Vladimir Putin in 2021 in de Siberische taiga.

In de 22 jaar dat Vladimir Poetin aan de macht is in Rusland, heeft hij een onaantastbare machtspositie opgebouwd. Tegelijkertijd heeft hij een cultus om zich heen gebouwd. Hoewel Poetin naar verluidt niet groter is dan 1.62 meter, heeft hij zorgvuldig het beeld gecreëerd van de voormalige judokampioen die dan misschien wel op leeftijd is (in oktober wordt hij 70), maar nog altijd zijn mannetje staat (zij het met de hulp van een botox-injectietje hier en daar).

In feite vervangen deze fotosessies de vroegere beelden van hoogwaardigheidsbekleders op de tribune van het Kremlin. Tijdens de jaarlijkse militaire parade analyseerden Kremlinwatchers die beelden op verschuivingen binnen de hiërarchie binnen de communistische partijtop. Tegenwoordig bestaat die partijtop uit één man: de voormalige KGB-spion Vladimir Vladimirovitsj Poetin, de man die de geschiedenis van de gevallen Sovjet-Unie wil herschrijven – de 1.62 meter kleine Poetin wil de Redder worden van het Grote Russische Rijk.

Vladimir Poetin stasi
Poetin’s identiteitskaart zoals die in het archief van de Oost-Duitse Stasi lag opgeslagen.

Poetin positioneert zich als Sterke Man door kleren aan te trekken, maar ook door ze uit te trekken. Daar moeten wij in het westen altijd een beetje om lachen, maar de intentie erachter is een doodserieuze. Bij een trip naar de Mongoolse grens in 2021, in bijzijn van zijn Minister van Defensie, poseerde hij in een opvallende lammy coat. Zo’n jas – buiten de landsgrenzen gebruiken ze de term shearling jacket – is waarschijnlijk het kledingstuk met de stoerste uitstraling.

Dit is de communicerende kracht van kleding. Er loopt een directe lijn tussen deze jas en de dierenvellen die ze in het Stenen Tijdperk droegen. Alleen werden die dierenvellen niet gesloten middels een rits, zoals bij Poetin. Die rits hoort er sowieso niet. Een lammy coat heeft knopen, liefst houtje-touwtje klosjes.

De moderne shearling jacket werd geboren in de Tweede Wereldoorlog. Omdat vliegtuigen steeds hoger reikten, dienden piloten een warme jas te dragen in de ijskoude Spitfires en Hurricane Hawkers. Amerikaanse piloten droegen het B3-bomberjack, die van de Engelse RAF de Irving Flying-jackets die nog altijd in trek zijn. 

Die militaire connotatie moet Poetin plezier doen. Hij schuurt graag aan tegen het leger. Daarom verkeerde hij in het Siberische winterland ook in het gezelschap van zijn minister van Oorlog. Die overigens exact hetzelfde lamswollen ensemble droeg, wat toen toch enigszins koddig oogde. 

Poetin met Minister van Defensie Sergei Shoigu in de Russische bossen.
Poetin met Minister van Defensie Sergei Shoigu in de Russische taiga, 2021.

In Siberië trok Poetin zijn jas niet uit om de blote bast te tonen, wat toch een handelsmerk van hem is geworden. Barack Obama rolde zijn mouwen op, Poetin trekt zijn hele hemd uit. De boodschap van de Russische president is die van de blote bast, van viriele autoriteit. Maar goed, in Siberië was de temperatuur er niet naar om überhaupt kleding uit te doen. 

Barack Obama rolde zijn mouwen op, Poetin trekt zijn hele hemd uit 

Bij ons in Nederland is het begrip mannelijkheid een punt van discussie, maar in Rusland is masculiniteit aan elke feministische inflatie ontkomen. Poetin zat met zijn minister op een berevel. Ze klonken met ijzeren mokken en aten worst. Daar kwam geen tofu aan te pas. Macho wordt in het Russisch nog met een hoofdletter geschreven.

Toch treden er scheuren op in het beeld van de Russische Beer. Er zijn verhalen over Poetins mentale gesteldheid, The New York Times zette vier dagen na de invasie van Oekraïne vraagtekens bij de ‘Russian leader’s state of mind‘. Naties, bonden en particulieren trekken de handen af van hem. De ene maatregel zal hem meer pijn doen dan de andere.

Wat hem en zijn imago zeker moet hebben geraakt, is de schorsing van Poetin als erevoorzitter van de internationale judobond. De internationale taekwondobond heeft hem zelfs zijn zwarte band afgenomen. Dat gedwongen afscheid van de negende dan, de hoogste graad in die vechtsport, moet hard zijn aangekomen bij de man die door Hillary Clinton ooit werd omschreven als een ‘tough guy with a thin skin’.