Waarom deze tentoonstelling nú gezien moet worden

Soms wacht geschiedenis op het juiste moment om opnieuw verteld te worden.

Entertainment
5 zomerse uitjes voor dit weekend
Door Arno Kantelberg
Entertainment
De saxofonist achter een van de bekendste...
Door Arno Kantelberg

Op 13 februari 2026 opent in Wereldmuseum Leiden Tijd voor Papoea, een indrukwekkende presentatie van ruim 400 objecten uit ’s werelds grootste Papoea-collectie afkomstig uit het westen van Nieuw-Guinea. Het is voor het eerst in zestig jaar dat deze verzameling zo breed wordt getoond — en dat gebeurt niet zonder zelfreflectie. De collectie werd deels gevormd in de koloniale periode en vraagt om context, historische verbondenheid en verantwoordelijkheid. Precies daar zet deze tentoonstelling op in.

Tijd voor Papoea brengt traditionele objecten samen met hedendaagse kunst, films en stemmen uit Papoea en de Nederlandse diaspora. Maskers, prauwvoorstevens, korwarfiguren en boombastdoeken staan niet los van het heden, maar worden expliciet verbonden met actuele vraagstukken: ecologische crises, extractie van grondstoffen, culturele onderdrukking en toekomstverbeelding.

Wat de tentoonstelling bijzonder maakt, is het perspectief op tijd. Geen lineaire geschiedenis met een begin en een eind, maar een wereldbeeld waarin voorouderlijke aanwezigheid een actieve rol speelt in het dagelijks leven en in het makerschap. Papoea’s, met culturele wortels die tot 42.000 jaar teruggaan, blijken niet alleen dragers van traditie, maar ook vernieuwers met een scherp oog voor het heden.

Dat verleden is rijk én complex. Papoea’s waren al tienduizend jaar geleden actieve landbouwers en namen deel aan internationale handelsnetwerken waarin kano’s, houtsoorten, parels, nootmuskaat en paradijsvogelveren circuleerden — naast, in donkere periodes, tot slaaf gemaakte mensen. De tentoonstelling laat ook zien hoe missionarissen en koloniale structuren vanaf de negentiende eeuw diep ingrepen in lokale leefwerelden, vaak met langdurige gevolgen.

Tegen die achtergrond krijgen hedendaagse bijdragen extra gewicht. Kunstenaars als Kevin van Braak, het Udeido Collective en Dicky Takndare confronteren bezoekers met wat vaak buiten beeld blijft: onderdrukking, ontbossing en mijnbouw, maar ook veerkracht en culturele continuïteit. De schilderijenreeks Hidden Faces of Papua legt pijnlijk bloot hoe actualiteiten worden gemaskeerd — letterlijk en figuurlijk. Daarnaast brengen nieuwe films van Papuan Voices het thema ‘tijd’ terug naar het persoonlijke en het lokale.

Tijd voor Papoea is daarmee geen nostalgische terugblik, maar een uitnodiging om anders te kijken. Naar museale collecties. Naar koloniale erfenissen. En naar de vraag wie het recht heeft om verhalen te vertellen. Wat ooit werd verzameld als object, wordt hier opnieuw gepositioneerd als bron van kennis, representatie en toekomst.

De tentoonstelling Tijd voor Papoea is te zien van 13 februari 2026 tot en met 3 januari 2027 in Wereldmuseum Leiden.

Entertainment
5 zomerse uitjes voor dit weekend
Door Arno Kantelberg
Entertainment
De saxofonist achter een van de bekendste...
Door Arno Kantelberg