Wat hebben mensen als David Bowie, Brad Pitt en Paul Weller met elkaar gemeen, behalve een indrukwekkende garderobe? Ze zijn cool. Niet omdat ze het proberen, maar omdat ze het zijn. En nu is er een studie die dat mysterie een stukje ontrafelt.
Onderzoek in twaalf landen leidde tot één verrassende conclusie: wereldwijd zien we coolheid door vrijwel dezelfde bril. Of je nu woont in New York, Nairobi of Napels – wie cool is, straalt vooral zes dingen uit: extraversie, hedonisme, autonomie, kracht, openheid en avontuur.
Dat blijkt uit een nieuwe publicatie in het Journal of Experimental Psychology: General, waarvoor bijna 6.000 mensen werden ondervraagd over hun beeld van wat (en wie) cool is.
Cool ≠ goed
De onderzoekers maakten een interessant onderscheid. Ze vroegen deelnemers om vier personen in gedachten te nemen: iemand die cool is, iemand die níét cool is, iemand die goed is, en iemand die níét goed is. Wat blijkt: ‘cool’ en ‘goed’ overlappen deels, maar zijn zeker niet hetzelfde.
Goede mensen werden vaker omschreven als conformerend, warm, vriendelijk, kalm en gewetensvol. Coolheid draait eerder om eigen koers varen. Een beetje risico nemen. En vooral: niet te veel rekening houden met wat hoort.
Het is geen toeval dat het woord “cool” overal ter wereld begrepen wordt, zonder vertaling. Het is geëxporteerd als cultureel bijproduct van Amerikaanse muziek, mode en film. Zoals een van de wetenschappers het stelt: Cool is global currency.
De 40 stijlvolste (coolste) bands aller tijden.
Maar moet je het willen?
Cool zijn klinkt leuk – en dat is het ook, zolang je jong bent. Coolheid is sociaal kapitaal op de middelbare school. Maar volgens eerdere studies houdt dat zelden stand. Wie op z’n zestiende leefde voor aandacht, eindigt vaker met relationele problemen of verslavingsgedrag. Of zoals een onderzoeker het stelde: “Ze blijven zichzelf overtreffen, alleen maar om maar cool gevonden te worden.”
Volgens een psycholoog is het belangrijker om geliefd te zijn dan om op te vallen. “Zelfs de minst coole leerling komt er wel, zolang hij één echte vriend heeft.”
De nieuwe definitie van cool?
In een wereld waarin cool gedrag vaak betekent: luid, zichtbaar en grensverleggend, biedt dit onderzoek iets subtielers.
Misschien is cool zijn niet hetzelfde als populair zijn. En misschien zit de moderne cool eerder in zelfkennis, vrijheid, en het lef om niet altijd mee te doen. Zou zomaar kunnen dat de coolste persoon in de ruimte… degene is die geen idee heeft dat-ie het is.
